وى ، حفاظت و نگهبانى « كوم‌الدكه » در ناحيهء جنوب اسكندريه را به قبيلهء « لخم » واگذار كرد . شگفت آور اينكه عمرو در اين شرايط ، از خود قبيله‌هاى يمنى « لخم » ، « جذام » ، « كنده » ، « ازد » ، « حضارمه » ، « خزاعة » و « مزاغنه » پيمان گرفته بود تا براى حراست ونگهبانى شهر اسكندريه و « بندرآن » ، در شهر زندگى كرده و مسكن گزينند . در مورد اهميت مرزبانى در اسكندريه ، « 1 » مطالب فراوانى گفته شده و نوشتار هاى متعدّدى به رشتهء تحرير درآمده است « 2 » و نام اسكندريه پيوسته با جهادو ثواب ( تلاش و پاداش ) همراه بوده است ، به همين دليل اين شهر توسط كسانى كه براى حفاظت از آن بدانجا وارد شده بودند ، آباد گرديد و تعداد نيروهاى نگهبان از سه هزار نفر در ابتدا به هفده هزار نفر در زمان خلافت معاويه و سپس به بيست و هفت هزار نفر افزايش يافت . « 3 » و عده‌اى از صحابه و تابعين و پيروان تابعين درآن سامان ساكن گشتند . « 4 » و آنگاه كه عثمان بن عفّان در محرم سال 24 هجرى به خلافت رسيد ، معاويه طى نامه‌اى ، نزديكى كشور قبرس و آسانى دسترسى به آن را به عثمان گوشزد و از وى براى هجوم به آن كسب تكليف كرد . عثمان نيز همچنانكه عمربن خطاب در گذشته معاويه را بر حذر داشته بود ، او را منع كرد . « 5 » و وى را به تحكيم مواضع ساحلى و گماشتن نيروى كافى درآن و در اختيار قرار دادن زمين رايگان براى هر كس كه در آنجا سكونت يافت ، ملزم كرد . معاويه نيز دستور او را اطاعت كرد . « 6 » در آغاز خلافت عثمان بن عفان ، بيزانس‌ها بر بخشى از سواحل شام مستولى شدند . كه در پى آن ، معاويه به جنگ آنها رفت و آن سواحل را آزاد كرد و سپس به

--> ( 1 ) - النويرى السكندرى ، الالمام بماجرة به الاحكام المقضية فى وقعة الاسكندريه ، نسخهء مصورى از نسخه‌خطى هند كه در دانشكده ادبيات دانشگاه اسكندريه به شماره 738 ميلادى ورق 77 ب ، نگهدارى مىشود ، در مقدمه صفحه 6 و 7 به علّت اعتماد بر يمنىها مراجعه كنيد . ( 2 ) - عبدالعزيز سالم ، تاريخ الاسكندريه و حضار تها فى العصر الاسلامى ، اسكندريه 1969 ، ص 94 وصفحات بعد . ( 3 ) - عبدالهادى شعيره ، الاسكندريه من الفتح العربى الى نهاية العصر الفاطمى ، مقاله در كتاب غرفه بازرگانى اسكندريه ، التجارية 1949 ، ص 86 . ( 4 ) - عبدالعزيز سالم ، تاريخ الاسكندرية ، ص 95 ، 96 . ( 5 ) - بلاذرى ، ج 1 ، ص 181 . ( 6 ) - همان مدرك ، ص 152 .